اگر منظورتان از «لیزر واریس»، لیزر داخلوریدی یا EVLA/EVLT برای درمان رگهای واریسی پا است، خودِ فرایند EVLA معمولاً کوتاه و سرپایی است. منابع معتبر، بسته به منبع و شرایط، زمانی در حدود نیم ساعت تا یک ساعت را گزارش میکنند؛ اما این عدد برای همه ثابت نیست و با کل زمانی که از ورود تا خروج در کلینیک میگذرانید یکی نیست.
از نظر درد هم پاسخ دقیقتر از یک «بله» یا «خیر» ساده است. EVLA معمولاً با بیحسی موضعی یا تومسنت انجام میشود و هدف این است که مرحله اصلی بستن رگ درد قابلتوجهی نداشته باشد. بااینحال، تزریقهای بیحسی میتوانند به شکل چند سوزش یا نیش کوتاه احساس شوند و هنگام ورود کاتتر ممکن است فشار مختصری حس کنید. برای آشنایی کلی با خود روش و مسیر درمان، صفحه درمان واریس با لیزر را ببینید.
روشهای مختلفی برای درمان واریس صورت وجود دارد که انتخاب آنها به تشخیص پزشک وابسته است.
پاسخ کوتاه: EVLA معمولاً چقدر زمان میبرد؟
برای خود درمان داخلوریدی، بهجای تکیه بر یک عدد، بهتر است یک بازهٔ تقریبی را در نظر بگیرید. RadiologyInfo که با مشارکت انجمنهای تخصصی رادیولوژی منتشر میشود، میگوید ابلیشن داخلوریدی معمولاً در حدود یک ساعت کامل میشود. Healthdirect استرالیا برای ابلیشن داخلوریدی عدد حدود ۴۵ دقیقه را ذکر میکند و یک راهنمای بیمارستانی تخصصی EVLA بازهٔ ۳۰ تا ۶۰ دقیقه را، با در نظر گرفتن بخشی از فرایند بیحسی، بیان میکند.
این تفاوت به معنای تناقض نیست. این اعداد لزوماً با تعریف و شرایط کاملاً یکسان گزارش نشدهاند و شکل درمان نیز برای همه بیماران یکسان نیست. بنابراین اگر در منابع مختلف عددهایی مثل ۳۰ دقیقه، ۴۵ دقیقه یا حدود یک ساعت دیدید، نباید آن را «زمان قطعی لیزر برای هر بیمار» تلقی کنید.
نکته مهمتر این است که زمان خود EVLA با مدت حضور شما در مرکز درمانی فرق دارد. پذیرش، آمادهسازی، بررسیهای پیش از شروع، بیحسی، پانسمان و ارزیابی کوتاه پس از کار میتوانند باعث شوند کل مراجعه بیشتر از مدت مرحله اصلی درمان طول بکشد. بدون اطلاع از روش همان مرکز و وسعت درمان، نمیتوان برای زمان درِ ورود تا درِ خروج یک عدد عمومی و قابلاعتماد داد.
چرا نمیشود برای همه یک زمان دقیق گفت؟
دو بیمار ممکن است هر دو برای «لیزر واریس» مراجعه کنند، اما حجم کار یکسانی نداشته باشند. آنچه قرار است درمان شود، تعداد مسیرهای وریدی و اینکه آیا اقدام دیگری همان جلسه انجام میشود یا نه، میتواند زمان را تغییر دهد.
دکتر برادران به عنوان جراح واریس، در زمینه بررسی و درمان مشکلات مرتبط با عروق وریدی فعالیت دارند.
زمان خود پروسیجر با کل زمان حضور در کلینیک فرق دارد
وقتی یک منبع مینویسد EVLA در ۳۰ تا ۶۰ دقیقه انجام میشود، معمولاً درباره خود پروسیجر صحبت میکند، نه تمام زمانی که برای مراجعه کنار میگذارید. پیش از ورود فیبر لیزر، ناحیه باید آماده شود و بیحسی انجام شود؛ پس از پایان هم فیبر و کاتتر خارج میشوند و محل ورود پانسمان میشود.
به همین دلیل، اگر قرار است برنامه کاری یا همراه خود را تنظیم کنید، سؤال دقیق از مرکز درمانی این نیست که «لیزر چند دقیقه است؟» بلکه این است: «برای شرایط من، از زمان پذیرش تا خروج از مرکز، تقریباً چه مدت باید در نظر بگیرم؟» این سؤال به کلینیک اجازه میدهد پاسخ را بر اساس روند واقعی خودش بدهد، نه یک عدد عمومی اینترنتی.
یک پا، چند رگ یا درمان همزمان میتواند زمان را تغییر دهد
EVLA ممکن است فقط برای یک مسیر وریدی انجام شود یا پزشک بر اساس بررسی بیمار تصمیم دیگری درباره وسعت درمان بگیرد. بعضی منابع تخصصی نیز اشاره میکنند که گاهی درمانهای تکمیلی مانند فلبکتومی یا اسکلروتراپی در همان جلسه یا در زمان دیگری انجام میشوند.
بنابراین عددی که برای یک EVLA ساده منتشر شده، نباید بدون بررسی به درمان دو پا، چند رگ یا درمان ترکیبی تعمیم داده شود. همین تفاوت یکی از دلایلی است که پاسخ «لیزر واریس دقیقاً چند دقیقه طول میکشد؟» برای همه افراد یکسان نیست.
آیا لیزر داخلوریدی واریس درد دارد؟
EVLA معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود و بیمار در بسیاری از پروتکلها بیدار است. بیحسی تومسنت یعنی محلول بیحسی در اطراف رگ تزریق میشود تا هم ناحیه بیحس شود و هم از بافتهای اطراف در برابر گرما محافظت شود. به همین دلیل، تجربه حین درمان را باید مرحلهبهمرحله توضیح داد.
عبارت «لیزر واریس اصلاً درد ندارد» بیش از حد قطعی است. راهنمای RadiologyInfo توضیح میدهد که فرد ممکن است هنگام تزریق بیحسی نیشهای خفیف سوزن را حس کند و هنگام ورود کاتتر فشار مختصری داشته باشد. همان منبع، تزریقهای بیحسی در طول مسیر رگ را معمولاً ناراحتکنندهترین بخش معرفی میکند و میگوید خود مرحله بستن رگ با گرما معمولاً دردناک نیست.
تزریق بیحسی؛ بخشی که ممکن است بیشتر حس شود
برای بیحس کردن مسیر رگ، ممکن است بیش از یک تزریق لازم باشد. بنابراین کسی که انتظار دارد از ابتدا تا انتها «هیچ حسی» نداشته باشد، ممکن است از سوزش کوتاه یا فشار تزریق تعجب کند. وجود این حس بهتنهایی به معنای مشکل در انجام درمان نیست.
مطالعات بالینی درباره EVLA نیز نشان دادهاند که نحوه و ترکیب بیحسی تومسنت میتواند تجربه درد حین درمان را تغییر دهد. همین موضوع یادآوری میکند که شدت ناراحتی یک ویژگی ثابت و یکسان در همه افراد نیست.
ورود کاتتر و مرحله لیزر چه حسی دارد؟
پس از بیحس شدن ناحیه، هنگام ورود کاتتر ممکن است فشار مختصری حس شود. در مرحلهای که انرژی لیزر برای بستن رگ اعمال میشود، بیحسی اطراف رگ برای کاهش درد و محافظت بافتها به کار میرود.
بااینحال، آستانه درد، نحوه بیحسی و وسعت درمان در افراد فرق دارد. بنابراین بهتر است از عبارتهایی مانند «معمولاً درد قابلتوجهی ندارد» استفاده کنیم، نه اینکه به هر بیمار تضمین کنیم هیچ دردی احساس نخواهد کرد.
نقشه زمان و حس در مراحل EVLA
این جدول قرار نیست برای هر مرحله دقیقه تعیین کند؛ هدفش این است که بدانید کدام بخشها در زمان مراجعه سهم دارند و در هر مرحله چه حسی ممکن است تجربه شود.
| مرحله | چه اتفاقی میافتد؟ | اثر بر زمان مراجعه | چه حسی ممکن است داشته باشید؟ |
| آمادهسازی و تعیین مسیر | ناحیه آماده و مسیر درمان با هدایت سونوگرافی مشخص میشود | بخشی از کل مراجعه است، نه لزوماً «زمان تابش لیزر» | معمولاً درد مربوط به لیزر مطرح نیست |
| بیحسی موضعی/تومسنت | داروی بیحسی در محل ورود و اطراف مسیر رگ داده میشود | میتواند بخش قابلتوجهی از آمادهسازی پروسیجر باشد | نیش سوزن، سوزش یا فشار کوتاه ممکن است حس شود |
| ورود کاتتر و فیبر | کاتتر و فیبر از راه دسترسی کوچک وارد رگ میشوند | بخشی از خود پروسیجر | فشار مختصر ممکن است حس شود |
| بستن رگ با انرژی لیزر | فیبر در مسیر درمان عقب کشیده میشود و رگ از داخل بسته میشود | بخش درمانی اصلی | با بیحسی مناسب معمولاً درد قابلتوجهی انتظار نمیرود |
| پایان کار | کاتتر خارج و محل ورود پانسمان میشود | بخشی از پایان مراجعه | حساسیت مختصر ممکن است وجود داشته باشد |
این نقشه یک نکته عملی دارد: اگر کسی بگوید «خود لیزر چند دقیقه است»، ممکن است فقط یک قسمت از تجربه شما را توصیف کند. برای برنامهریزی روز درمان باید کل فرایند مرکز را در نظر گرفت.
بعد از تمام شدن لیزر، درد طبیعی است؟
کنترل درد حین EVLA به این معنا نیست که بعد از درمان هیچ ناراحتیای ایجاد نمیشود. در راهنماهای معتبر، درد خفیف، حساسیت یا کبودی میتواند پس از ابلیشن داخلوریدی دیده شود. این موضوع با «درد داشتن حین لیزر» یکی نیست.
این مقاله مالک زمانبندی کامل درد بعد از درمان نیست؛ چون سؤال «درد و کشیدگی بعد از لیزر تا چه زمانی طبیعی است؟» نیاز به بررسی جداگانه روند بهبود و علائم هشدار دارد. در اینجا کافی است بدانید از میزان ناراحتی پس از درمان بهتنهایی نمیتوان درباره موفقیت یا ناموفقبودن درمان قضاوت کرد.
اگر درد شدید یا رو به افزایش است، طبق دستور ترخیص با تیم درمانی خود تماس بگیرید.
برای روز درمان چه انتظاری واقعبینانه داشته باشیم؟
قبل از مراجعه، چهار سؤال ساده از مرکز درمانی میتواند برنامهریزی شما را دقیقتر کند:
- در شرایط من، خود EVLA تقریباً چقدر زمان میبرد؟
- از پذیرش تا خروج از مرکز، تقریباً چه مدت باید برای حضور در مرکز کنار بگذارم؟
- آیا قرار است یک پا، بیش از یک رگ یا هر دو پا در همان مراجعه درمان شوند؟
- آیا علاوه بر EVLA، اقدام دیگری هم در همان جلسه برنامهریزی شده است؟
این سؤالها بهتر از تکیه بر یک عدد عمومی هستند، چون زمان واقعی به کاری بستگی دارد که برای همان بیمار برنامهریزی شده است.
در مورد درد نیز میتوانید بپرسید مرکز از چه نوع بیحسی استفاده میکند و اگر هنگام تزریق یا حین کار ناراحتی داشتید چگونه باید آن را به تیم درمان اطلاع دهید. پاسخ این سؤال باید بر اساس روش واقعی همان مرکز باشد؛ نه یک توصیه عمومی که برای همه مراکز یکسان فرض شده است.
جمعبندی
برای EVLA/EVLT واریس پا، خود پروسیجر معمولاً در محدودهای حدود نیم ساعت تا یک ساعت گزارش میشود، اما این عدد زمان کل حضور در کلینیک نیست و در هر بیمار میتواند متفاوت باشد. تعداد رگها، وسعت درمان و اقدامات همزمان میتوانند روی زمان اثر بگذارند.
از نظر درد، EVLA معمولاً با بیحسی موضعی/تومسنت انجام میشود. ممکن است تزریقهای بیحسی یا فشار کاتتر را حس کنید، در حالی که مرحله اصلی بستن رگ با بیحسی مناسب معمولاً درد قابلتوجهی ایجاد نمیکند. اگر برای شرایط خودتان زمان دقیق یا جزئیات روش مرکز را میخواهید، ارزیابی و توضیح تیم درمان از یک عدد عمومی در اینترنت قابل اعتمادتر است.
