اسکلروتراپی یکی از رایجترین روشهای درمان واریس و عروق عنکبوتی است که با تزریق محلول اسکلروزان به داخل رگ انجام میشود. این روش نسبتا ایمن، کمتهاجمی و بدون نیاز به بستری است؛ اما مانند هر روش درمانی دیگر میتواند عوارض جدی ایجاد کند. آگاهی از این عوارض کمک میکند با آمادگی بیشتری درمان را انجام دهید و از بروز مشکلات احتمالی پیشگیری کنید.
در این مقاله از وبسایت ایران واریس، کلینیک تخصصی درمان واریس در تهران، تمام عوارض کوتاه مدت، عوامل افزایش ریسک، مراقبتهای ضروری بعد از درمان و زمان مراجعه به پزشک را کامل بررسی میکنیم تا پیش از تصمیمگیری، دید واضحی داشته باشید.
چرا اسکلروتراپی عوارض ایجاد میکند؟
در اسکلروتراپی، مادهای به داخل رگ تزریق میشود تا دیواره آن را تحریک کرده و باعث چسبیدن آن به هم شود. طبیعی است که این تحریک میتواند واکنشهایی مانند التهاب، کبودی یا درد ایجاد کند. اکثر این واکنشها طبیعی هستند و بعد از چند روز تا چند هفته برطرف میشوند.
با این حال، اگر مراقبتهای بعد از تزریق رعایت نشود یا فرد بیماری زمینهای داشته باشد، احتمال افزایش شدت عوارض وجود دارد.
بیشتر بخوانید» به منظور رزرو نوبت از دکتر عبدالوهاب برادران، جهت درمان واریس پا، روی لینک داده شده کلیک کنید.
عوارض شایع اسکلروتراپی (طبیعی و گذرا)
این دسته از عوارض معمولا نگرانکننده نیستند و بخشی از روند درمان به حساب میآیند.
-
کبودی و تورم خفیف
کبودی در محل تزریق، یکی از شایعترین عوارض است و معمولا طی ۵ تا ۱۴ روز از بین میرود. تورم نیز طبیعی است و با استفاده از جوراب فشاری سریعتر کاهش مییابد.
-
درد یا سوزش در محل تزریق
اغلب بیماران احساس سوزش یا درد خفیفی را در چند ساعت اول تجربه میکنند. این درد معمولا موقتی است و نیازی به داروی خاصی ندارد مگر با تجویز پزشک.
-
تغییر رنگ پوست (هیپرپیگمنتیشن)
گاهی نواحی تحت درمان قهوهای یا کمی تیره میشوند. این عارضه معمولا بعد از ۳ تا ۶ ماه برطرف میشود.
اگر رگ قبلا ملتهب باشد، احتمال این عارضه بیشتر خواهد شد.
-
گره یا برجستگی سفت روی پوست
به دلیل باقیماندن خون در رگ بسته شده ایجاد میشود. این حالت معمولا طی چند هفته تا چند ماه برطرف میشود و خطرناک نیست.
-
خارش یا احساس سنگینی پا
این حالت معمولا ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از درمان مشاهده میشود و خودبهخود فروکش میکند.
بیشتر بخوانید» همه چیز درباره درمان واریس با طب سوزنی
عوارض کمتر رایج اما مهم اسکلروتراپی
این موارد در درصد کمی از افراد دیده میشود اما لازم است قبل از درمان از آنها آگاه باشید.
-
التهاب رگ (فلبیت)
برخی افراد ممکن است دچار التهاب رگ شوند که با درد و قرمزی همراه است.
فلبیت معمولا خفیف است و با کمپرس گرم یا داروهای ضدالتهاب برطرف میشود.
-
تاول یا زخم پوستی
در صورتی که محلول اسکلروزان به خارج از رگ نشت کند، احتمال ایجاد زخم کوچک یا تاول وجود دارد. این مورد معمولا با مراقبت مناسب بدون مشکل درمان میشود.
-
ایجاد رگهای ریز قرمز جدید (ماتینگ)
در برخی بیماران، شبکهای از رگهای ریز و قرمز پس از تزریق ظاهر میشود. این حالت بیشتر در کسانی دیده میشود که پوست روشن دارند یا سابقه رگهای عنکبوتی گسترده دارند.
این رگها معمولا طی چند ماه ناپدید میشوند.
بیشتر بخوانید» به منظور بررسی تاثیر قرص وارفارین بر روی واریس پا، روی لینک داده شده کلیک کنید.
عوارض نادر ولی جدی اسکلروتراپی
این عوارض نادر هستند اما آگاهی از آنها برای تصمیمگیری مهم است.
-
لخته خون (ترومبوز عمقی)
درصد وقوع این عارضه بسیار پایین است اما در صورت وقوع، جدی محسوب میشود.
علائم مهم:
- تورم قابل توجه پا
- درد شدید
- احساس گرما در ساق یا ران
در این شرایط باید فورا به پزشک مراجعه کرد.
بیشتر بخوانید» بررسی تاثیر کرم ونوویتال بر درمان رگ های واریسی
-
واکنش آلرژیک به ماده تزریق
اگرچه شیوع آن کم است، اما در صورت حساسیت به مواد اسکلروزان ممکن است علائمی مانند خارش شدید، تنگی نفس یا تورم ایجاد شود.
-
اختلالات بینایی یا سرگیجه
در موارد خیلی نادر، برخی بیماران بعد از تزریق فوم دچار تاری دید یا بویژه نوعی میگرن گذرا میشوند. این حالت معمولا موقتی است.
چه عواملی احتمال عوارض اسکلروتراپی را بیشتر می کند؟
- سابقه لخته خون یا مشکلات انعقادی
- بارداری یا شیردهی
- داشتن رگهای بسیار متورم و بزرگ
- نداشتن فعالیت کافی بعد از تزریق
- سابقه آلرژی شدید به داروها
- چاقی یا اضافهوزن
- بیماریهای خودایمنی
- مصرف داروهای رقیقکننده خون بدون نظر پزشک
اگر هرکدام از این موارد را دارید، قبل از درمان باید حتما با پزشک مطرح کنید.
بیشتر بخوانید» چه رژیم غذایی به درمان واریس کمک میکند؟
مراقبت های مهم بعد از اسکلروتراپی برای پیشگیری از عوارض
توجه به مراقبتهای زیر نقش مهمی در کاهش عوارض دارد و نتیجه درمان را بهتر میکند:
-
استفاده از جوراب واریس
پزشکان معمولا توصیه میکنند برای چند روز تا چند هفته از جوراب واریس استفاده شود. این کار:
تورم را کاهش میدهد.
احتمال لخته را کم میکند.
نتایج درمان را پایدارتر میکند.
-
پیادهروی سبک
حداقل ۳۰ دقیقه پیادهروی روزانه جریان خون را بهتر کرده و خطر ترومبوز را کاهش میدهد.
-
عدم انجام ورزش سنگین
تا حدود یک هفته از فعالیتهایی مثل دوی سرعت، وزنهبرداری و تمرینات شدید پرهیز کنید.
-
دوری از حمام داغ، سونا و جکوزی
گرما باعث گشاد شدن رگها و افزایش تورم میشود.
-
محافظت از پوست در برابر آفتاب
تماس مستقیم با نور خورشید احتمال ایجاد لکههای پوستی را بیشتر میکند.
-
عدم خارش و دستکاری ناحیه درمان
این کار میتواند باعث لک، التهاب یا عفونت شود.
بیشتر بخوانید» آیا فیزیوتراپی برای درمان واریس مناسب است؟
چه زمانی باید فورا به پزشک مراجعه کرد؟
اگر بعد از اسکلروتراپی موارد زیر را تجربه کردید، مراجعه فوری به پزشک متخصص ضروری است:
- درد شدید و ناگهانی
- تورم غیرعادی پا
- تب یا لرز
- خروج چرک از محل تزریق
- مشکل تنفسی یا واکنشهای آلرژیک
- تغییر رنگ شدید پا
نتیجه گیری
اسکلروتراپی یکی از موثرترین روشهای درمان واریس و عروق عنکبوتی است و در اکثر موارد بدون خطر جدی انجام میشود. بیشتر عوارض آن خفیف و موقتی هستند و با مراقبت صحیح به سرعت برطرف میشوند. با این حال، شناخت کامل عوارض احتمالی به شما کمک میکند با آگاهی بیشتری درمان را انتخاب کنید و نتیجه بهتری بگیرید.
اگر مراقبتهای بعد از درمان را رعایت کنید، خطر بروز مشکلات جدی بسیار کم خواهد بود. همچنین انتخاب پزشک متخصص و با تجربه نقش مهمی در کاهش عوارض دارد.
سوالات متداول درباره عوارض اسکلروتراپی
-
آیا اسکلروتراپی خطرناک است؟
در مجموع خیر. این روش کمتهاجمی است و بیشتر عوارض آن خفیف و موقتی هستند. عوارض جدی بسیار نادرند.
-
تورم و کبودی بعد از اسکلروتراپی چه مدت طول میکشد؟
معمولا بین ۵ تا ۱۴ روز. در برخی افراد ممکن است تا چند هفته باقی بماند اما به تدریج کمتر میشود.
-
آیا امکان برگشت واریس بعد از اسکلروتراپی وجود دارد؟
رگهایی که بسته میشوند دوباره باز نمیشوند؛ اما امکان ایجاد رگهای جدید در آینده وجود دارد، بهخصوص اگر سبک زندگی اصلاح نشود.
-
اسکلروتراپی برای چه افرادی مناسب نیست؟
زنان باردار، افرادی با لخته خون فعال، کسانی که بیماری قلبی یا مشکلات شدید وریدی دارند نباید این روش را انجام دهند.
-
آیا تغییر رنگ پوست بعد از اسکلروتراپی دائمی است؟
در اغلب موارد خیر. معمولا طی چند ماه از بین میرود. در موارد نادر ممکن است کمی طولانیتر شود.
